2016-02-03

4662 - 20160501 - BELGIË-SINT-AMANDS - Verhaeren-portretten van de Waalse kunstenaar Charles Bernier - 04.03.2016-01.05.2016

.

Charles Bernier - Verhaeren-portretten
 
Charles Bernier (Angre, 1871 – Angre, 1950) is een kunstenaar uit de streek van Le Haut-Pays in Henegouwen, die zich gedurende zijn hele leven heeft toegelegd op de graveerkunst. In navolging van de academische traditie kopieert hij aanvankelijk vooral de oude klassieke meesters (Frans Hals, Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck, Jacob Jordaens, Rembrandt van Rijn), maar daarnaast legt hij zich ook toe op de portretkunst. Naast de traditionele familieportretten en de zelfportretten, maakt hij zo een hele reeks met zijn vrienden en met de personaliteiten uit de streek van de Borinage en Le Haut-Pays. Daarnaast begint hij zich ook toe te leggen op het maken van landschappen en rurale scènes in kleuretsen. Omstreeks de jaren 1900 is Bernier ongetwijfeld een succesvol kunstenaar. Hij neemt systematisch deel aan de grote officiële kunsttentoonstellingen: hij krijgt verschillende prijzen en medailles, wordt lid van de Société royale des aquafortistes belges, krijgt ook enkele prestigieuze opdrachten en in 1906 vereert de Franse regering hem met de officiersrozet van het openbaar onderwijs.

In de vriendenkring van Charles Bernier neemt de dichter Emile Verhaeren (Sint-Amands, 1855 – Rouen, 1916) een heel bijzondere plaats in. De twee hebben mekaar leren kennen in het voorjaar van 1899, wanneer de dichter voor het eerst een bezoek brengt aan de streek van Honnelles en Le Haut-Pays. Verhaeren stond op dat moment op de drempel van zijn Europese doorbraak en had nog maar net de oversteek naar Parijs gemaakt. Te Roisin, nabij L’Auberge du Caillou-qui-Bique, had hij een landhuis gevonden om de zomermaanden door te brengen. Tot aan de Eerste Wereldoorlog is hij er een regelmatige gast. Bernier heeft een grote bewondering voor de dichter. Zo heeft hij zijn vriend bij verschillende gelegenheden geportretteerd. Doorheen deze Verhaeren-portretten heeft Bernier zichzelf werkelijk overtroffen. In zijn beste werken is hij er in geslaagd om de traditionele realistische weergave te overstijgen en er een zekere psychologische diepgang in te leggen: het zijn portretten met een ziel en een karakter. Zijn "De dichter Emile Verhaeren" (1904) of "Verhaeren, de ogen neergeslagen" (1903) roepen ontegensprekelijk het beeld op van de dichter van het ongrijpbare, verzonken in gedachten. Zijn interpretatie van de Verhaeren-buste van Charles Vanderstappen (1903) is werkelijk zeer sterk en zijn "Verhaeren in kapmantel, rugwaarts", een ets naar Constant Montald (1909), is eveneens zeer raak in beeld gebracht. Verhaeren met zijn indrukwekkende snor was ontegensprekelijk een heel dankbaar en lucratief model voor Bernier: in 1908 werd er reeds melding gemaakt van tien verschillende Verhaeren-portretten.

Deze tentoonstelling brengt een veertigtal etsen, tekeningen en aquarellen met portretten van Verhaeren samen. Sommige van deze etsen worden getoond met de verschillende staten waarin zij gecreëerd werden. De meeste van deze werken zijn in bezit van het Verhaerenmuseum, maar er zijn ook bruiklenen uit privé collecties. De catalogus en de tentoonstelling kwamen tot stand in samenwerking met de gemeente Honnelles.
 
 
 
Prov. Museum E. Verhaeren - Verhaeren-portretten van de Waalse kunstenaar Charles Bernier - 04.03.2016 - 01.05.2016