2012-04-24

NEDERLAND - AMSTERDAM - Dreams of nature. Symbolisme van Van Gogh tot Kandinsky

.

Het symbolisme was een toonaangevende stroming in de schilderkunst in de late 19de eeuw. De stroming kwam voort uit de filosofie en poëzie en was nauw verbonden met muziek. Kunstenaars wilden dromen en visioenen oproepen in plaats van de zichtbare werkelijkheid, als reactie op de groeiende industrialisering en het materialisme in Europa. Hun werken weerspiegelden gevoelens van angst en pessimisme, maar ook een verlangen naar spiritualiteit en mythologie.

Symbolistische landschappen in Europa
Dit is de eerste tentoonstelling gewijd aan het symbolistische landschap in Europa. Circa 70 poëtische en suggestieve schilderijen van de natuur uit de periode 1880–1910 geven een nieuwe kijk op deze intrigerende stroming. In hun landschappen verbeeldden kunstenaars hun visie op de dood, dromen, oneindigheid en de kosmos, gevoelens van nationalisme of ideeën over de wetenschap en de moderne tijd.

Symbolisme in het Van Gogh Museum
Om een compleet beeld te geven van het leven en werk van Van Gogh in de context van de tijd, verzamelt en presenteert het museum ook kunst van zijn tijdgenoten uit de periode 1830-1920. De vaste collectie bevat onder meer werk van belangrijke symbolisten zoals Paul Gauguin en Odilon Redon, Van Gogh zelf wordt ook vaak beschouwd al een vroege symbolist. De ritmes en energieën van de natuur en de verbondenheid van de mens met het land zijn typisch symbolistische thema's die ook Van Gogh bezig hielden. In de tentoonstelling nemen Van Gogh's schilderijen De zaaier en Korenveld met maaier een belangrijke plaats in.

Van voorlopers symbolisme tot pioniers van abstractie
De tentoonstelling bestrijkt een breed gebied, van voorlopers van het symbolisme zoals Böcklin en Whistler, tot Mondriaan en Kandinsky, die de aanzet gaven tot belangrijke 20e-eeuwse stromingen zoals surrealisme en abstractie. Werken van beroemde schilders als Monet, Gauguin, Van Gogh en Munch worden gepresenteerd naast die van minder bekende, maar evenzeer fascinerende kunstenaars uit bijvoorbeeld Scandinavië en Oost-Europa.

Muziek bij de tentoonstelling
Het symbolisme kwam voort uit de filosofie en poëzie en was nauw verbonden met muziek. Zo liet Kandinsky zich inspireren door de muziek van Schönberg en schreef Rachmaninov een compositie bij Het dodeneiland van Böcklin. In de tentoonstelling kun je deze kruisbestuiving tussen de verschillende kunstdisciplines zelf ervaren door composities te beluisteren uit de tijd van het symbolisme.

Thema’s
De tentoonstelling is ingedeeld in zes thema’s:
•Oude en nieuwe paradijzen: kunstenaars als Böcklin, Von Stuck en Puvis de Chavannes lieten zich inspireren door de klassieke oudheid en mythologie. Anderen, zoals Signac en Gauguin, zochten het paradijs op ongerepte plekken, ver weg van de moderne maatschappij.
•Natuur en suggestie: meer dan een getrouwe weergave van de werkelijkheid zijn de landschappen van symbolisten als Gallen-Kallela, Sohlberg en Hodler een reflectie van de gevoelens die de natuur opriep bij de kunstenaar.
•Dromen en visioenen: Gauguin, Munch en Malczewski probeerden de poort naar het onderbewustzijn open te duwen en schilderden dromen en visioenen, de wereld achter de waarneembare werkelijkheid.
•Stille steden: in de ogen van veel symbolistische kunstenaars was het moderne stadsleven bedreigend. Whistler, Degouve de Nuncques en Khnopff transformeerden de stad tot een mysterieus droomachtig landschap, ontsproten aan de herinnering en de verbeelding.
•De kosmos: in hun landschappen verbeeldden schilders als Watts, Van Gogh en Willumsen ideeën over natuurkrachten, kosmische energie, de eeuwige cyclus van de seizoenen en de nietigheid van de mens tegenover de natuur.
•Naar het mystieke: in hun zoektocht naar de manier om het hogere en het spirituele uit te drukken, legden veel kunstenaars verbanden tussen schilderkunst en muziek (Whistler, Signac, Ciurlionis) en werden de eerste stappen richting de abstractie gezet (Mondriaan en Kandinsky).


Van Gogh Museum    24.02.2012 - 17.06.2012


Website & bron : Van Gogh Museum

Website : Amsterdam

FIC123.BE een website met info en cultuur.