2010-11-03

NEDERLAND - SCHIEDAM - De verborgen wereld van Eugène Brands

Eugène Brands, Portrait, 1941. In de vogelkooi het gedicht Minstrel Man van Langston Hughes.

Het werk van Eugène Brands (Amsterdam, 1913-2002) wordt vooral geassocieerd met dat van de CoBrA-groep. In de afgelopen jaren heeft CoBrA-deskundige Willemijn Stokvis uitvoerig onderzoek verricht naar het vroege werk van Eugène Brands. De tentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam toont het werk van Brands van voor 1949. Tekeningen, schilderijen, collages, assemblages, proza en gedichten laten Brands' zoektocht zien naar een meer definitieve uitdrukkingsvorm die hij omstreeks 1948 wist te bereiken.
Eugène Brands volgde een opleiding tot reclametekenaar en was als beeldend kunstenaar bewust autodidact. Al voor de Tweede Wereldoorlog is hij goed op de hoogte van de internationale ontwikkelingen in de beeldende kunst. Aanvankelijk tekent hij realistische portretten, landschappen en stillevens. Exposities en publicaties over surrealistische kunst zetten hem aan tot een onderzoek naar de mogelijkheden om nieuwe betekenissen aan bestaande voorwerpen toe te kennen door ze op verrassende wijze met elkaar te combineren in tekeningen, fotomontages en sculpturen.
Omstreeks 1938 vervaardigt hij een aantal fotomontages waarin afbeeldingen van stad, natuur en kosmos met elkaar worden verenigd. Later, vanaf 1940, maakt hij een aantal tekeningen van stillevens waarin vondsten uit de natuur worden gecombineerd. Surrealistisch van karakter zijn de kleine sculpturen, samengesteld uit verschillende gevonden mechanische en andere objecten, die alleen in foto's bewaard zijn gebleven. Tegelijkertijd bedient Brands zich in zijn tekeningen en gouaches ook van andere stijlen; variërend van realisme tot organische en geometrische abstractie.
Tijdens de oorlogsjaren duikt Brands in Amsterdam onder om te ontkomen aan de Arbeitseinsatz. Zijn studio en tevens leefomgeving geeft hij weer in een aantal gedetailleerde tekeningen. Daarin is ook een aantal kunstwerken van hem te zien die zorgvuldig staan opgesteld, wat een goed beeld geeft van zijn artistieke verrichtingen in die periode.
Na de oorlog maakt Brands op verzoek van de Amsterdamse handelaar in etnografica John Lemaire tekeningen van maskers uit verschillende landen. Het plan was om een uitgebreide catalogus uit te geven. Hierdoor geïnspireerd, maakt hij zelf een aantal maskers waarvan er slechts een klein aantal bewaard is gebleven. Bijzonder is dat alle in de tentoonstelling te zien zijn. In 1947 maakt hij een aantal foto's met lichttekeningen, waarbij hij met een zaklantaarn tekeningen maakt in de lucht. Rond dezelfde tijd vervaardigt Brands een aantal bijzondere assemblages van hout en andere materialen. De assemblages, de gouaches de schilderijen uit deze periode en de lichtfoto's tonen Brands' optimisme, experimenteerdrift en nieuw gevonden artistieke vrijheid na de moeizame oorlogsjaren.




Stedelijk Museum Schiedam 17.10.2010 - 06.02.2011



Website : Stedelijk Museum Schiedam


FIC123.BE een website met info en cultuur.